Dengeli beslenerek 'Ramazan ayında hiç diyet olur mu?' diyenlere yanıtımız: Evet. Bir günde almanız gereken besin değerlerini iftar ve sahura akıllı bir şekilde bölüştürerek sağlıklı bir şekilde kilo verebilirsiniz. Bunun için Ramazan'da sıkça yapılan beslenme hatalarından kaçınmalısınız. Bahar Tıp Merkezi Uzman Doktoru M. Ali Çelebi, beslenme hatalarını şöyle sıralıyor: 'İftarda boş mideye birden yüklenip hızlı ve çok yemek midede ağırlık, yanma, bulantı, gaz ve kabızlık gibi sorunlara yol açıyor; yemek esnasında su içmek sindirimi güçleştiriyor. İftarda ağır yemekler yiyip sahura kalmamak mideyi zorluyor.' Az ama sık yemeği ve iftar ile sahur öğünlerini 3-4 öğüne paylaştırmayı öneren John F. Kennedy Hastanesi Diyetisyeni Selçuk Yurttaş ise oruç tutarken kilo almamak için öncelikle dengeli beslenmenin ve besin değeri yüksek olan kaliteli besinlerin önemine değiniyor. Yurttaş'a göre oruca 1 bardak su ve iftariyeliklerle başladıktan sonra bir kâse çorba içip ara verilmeli; daha sonra hafif bir sebze yemeği, ızgara et, yoğurt ve salata ile devam edilip sahura kadar bol su içilmeli ve meyve yenmeli. Diyetisyen Banu Kazanç ise sahur öğününde reçel, bal, domates, peynir ve 2-3 dilim ekmek yemeyi öneriyor. Veya az yağlı börek, pilav ya da makarna ile hoşaf veya taze meyve suyunun ideal bir sahur yemeği olduğunu belirtiyor. Susuzluğu giderici özelliğinden dolayı sahuru çayla tamamlamak gerektiğinin altını çiziyor.
Ramazan'da nelere dikkat etmelisiniz?
Ramazan ayında, oruç tutan kişilerin mide ve sindirim sistemi farklı çalışmaya başlar, bu nedenle yemek yerken birçok şeye dikkat etmek gerekir.
Oruç ne zaman sakıncalı?
Uzun bir açlıktan sonra ağır yemek, kalbin yükünü artırabilir. Dolayısıyla kalp krizi, yüksek tansiyon, beyin kanaması ve felç gibi hastalıklar artabilir. Mide ülseri vakalarında ülseri azdırabilir. İnsülin iğnesi kullanan, hamile olan, kan şekeri normalin altına düşen ve 65 yaş üzerinde olan, düzenli ilaç kullanmayıp diyetini uygulamayan şeker hastaları oruç tutamaz. Kan şekeri 140'ın altında olan ve insülin iğnesi kullanmayan ikinci tip şeker hastaları oruç tutabilirler. Oruç tutmak kişiyi manevi açıdan rahatlattığı için stresten uzak tutuyor. Bu durumdan en çok asabi şekeri ve tansiyonu olanlar yararlanırlar. Oruç tutan şeker hastası sahura mutlaka kalkmalı. Ramazan'da kandaki şeker düzeyi ilk günlerde düşer, ancak ikinci haftadan sonra kan şekeri 40 ile 80 puan arasında yükselir. İftarda tıka basa yemek yemek, pankreasın yorulmasına ve kan şekerinin artmasına neden olur. Diyabet ve tansiyon hastaları, ateşli hastalıkları olanlar, sık ilaç alımının gerektiği durumlarda, akıl hastaları, verem ve kanser hastaları oruç tutmamalıdırlar.
Ramazan için diyet önerileri
Türk Kalp Vakfı Beslenme ve Diyet Uzmanı Dr. Sumru Özbay'ın Ramazan özel diyeti
Sahur önerileri
* 3 kibrit kutusu kadar peynir, 5-6 zeytin, bol salata, 4 dilim ekmek, bol salata. Veya:
İftar önerileri
* 1 kâse çorba, 1 porsiyon et (tavuk ya da balık), 1 porsiyon sebze yemeği, yarım su bardağı yoğurt, salata, 2-3 dilim ekmek.
Diyetisyen Aşkın Yüksel'in Ramazan özel diyeti
Sahur önerileri
* 2 yumurtalı menemen, çay, 2 dilim kepek ekmeği, 1 meyve.
Sahur önerileri
Çalışanlar için:
|
Pek çok kişi Ramazan'da şişmanladığından yakınıyor. Bilinçsizce yapılan beslenme hataları, gün boyu bir şey yenmemesine rağmen kilo aldırıyor. İftar ve sahur mönülerinde uzmanların önerilerine kulak verirseniz, Ramazan'dan zayıflamış olarak çıkabilirsiniz
Ramazan'da oruç tutarken forma girmek de mümkün. İftarın ardından şişmanlamak istemiyorsanız, Taylan Kümeli'nin hastaları için hazırladığı özel Ramazan diyeti önerilerine kulak verin...
Oruç da bir diyet midir?
Diyeti aç kalmak olarak düşünürseniz, aslında orucun ta kendisidir. Ama ne oruç ne de diyet, aç kalmak değildir. Bir tanesi bedenin terbiyesi ve doğru beslenme alışkanlığını edinmek, diğeri ise ruhun terbiyesi ve bununla açların halinden anlamak. Eğer bu perspektiften bakarsak, sonuçta Ramazan bittiğinde hem doğru beslenmemizden ödün vermemiş oluyoruz hem de dini görevimizi yerine getirmiş oluyoruz.
Oruç tutarken kilo verilebilir mi?
Tabii ki oruç tutarken kilo vermek mümkün. Ama şu çok önemli, hiçbir şekilde orucu kilo vermek amacıyla tutmamak gerekli. Eğer bir diyet programı uyguluyorsanız ve bu diyet programına devam ediyorsanız, Ramazan bunu sekteye uğratıcı bir dönem değildir. Ama oruç tutmak sadece kilo vermek amacı taşırsa, başarılı olunmayabilir. Çünkü bu düşünce beraberinde bir dizi beslenme hatasını da getirebilir.
Neden oruç tutanlar kilo almaya meyilli olurlar?
İftarda çok yiyip yine aynı rutini sahura kadar sürdürenler, Ramazan'dan fazla kilo ile çıkarlar. Hiç yemediği yiyecekleri Ramazan'da yiyenler, şekere düşkün olmadığı halde dönemsel olarak şeker tüketimini artıranlar, yine bir ay sonunda ek kilo elde ederler. Bunların hepsi de direkt olarak Ramazan'da kilo almaya neden oluyor.
Ramazan'da nasıl sağlıklı beslenilir?
Mutlaka sahura kalkılması gerekiyor. Sahur bir kahvaltı öğünü gibi düşünülmeli. Bu öğünde, kahvaltıda yer alan hafif ve gün içinde enerji veren yiyecekler tüketilmeli. Tok tutsun diye, kesinlikle; kızartma, ağır hamur işleri, yüksek kalorili yiyecekler ve yağlı etler tüketilmemeli. İftar ise öğlen yemeği gibi olmalı. Tek bir öğünde bütün gün yenmesi gerekenleri tüketmek yerine, iftar mönüsü ikiye bölünmeli. Mutlaka su ile oruç açılmalı. Ardından, başlangıç için pidenin sekizde biri, yani bir dilim ekmeğe eşdeğer kısmı ile iftariyeliklerden azar azar yenmeli. Devamında, hafif bir çorba ve minik bir salata porsiyonu ile öğün tamamlanmalı. Kişi, bir davetteyse tüm yiyeceklerden çok az miktarda ve bol bol çiğneyerek yemeli. Ardından, üç hatta üç buçuk saat sonrası sebze yemeği ve yoğurt yenmeli.
Tokluk hissini artıracak gıdalar hangileri?
Yüksek posalı, kepekli gıdalar çok daha fazla tok tutar. Bu nedenle, iftarda ve sahurda kepekli yiyeceklere ağırlık verilebilir. Sıvı oranı yüksek gıdalar da önemlidir. Çorba, sebze ve yoğurt gibi besinler, sağlıklı sandöviçler, Ramazan boyunca tüketilebilir.
Oruç tutarken yapılan beslenme hataları neler?
Gün boyu hiçbir şey yemeden, tek bir öğün yemek en büyük hatalardan biri. Gazlı içeceklerle orucu açmak, kızartma ve tatlılara ağırlık vermek, uzun saatler aç kalmanın sanki çok fazla yemek yeme hakkını doğurduğunu düşünmek, bütün gün ne yemeliyim diye plan yapmak ise diğer yanlışlar.
Ramazan'da sizce yasaklı gıdalar var mı?
Kişiyi çok susatacak salamura gıdalar, hamur tatlıları, şarküteri, yağlı etler, çok fazla miktarda kuru yemiş ve ağır meyve şerbetleri önermiyorum. Bazı insanlar iftardan sonra ya da sahurda hiçbir şey içmeyip, şerbet ya da komposto içiyorlar. Bunu asla önermiyorum. Aynı şekilde, Ramazan boyunca gazlı içeceklerden kaçınmak gerekli.
Neden Ramazan'da daha fazla tatlı yemek isteriz?
Eğer yeme sistemini tek bir öğüne düşürürsek, 18.30'a kadar bütün gün aç kalındığında insülin çok fazla salgılanıyor. İnsülinin fazla salınımı şekerin düşmesine neden oluyor. Şeker düşüklüğü ise ister istemez şeker yemeye itiyor. Bu nedenle aç kalınan süreyi en aza indirmek; sahura kalkıp, sahurla iftar arasındaki süreyi azaltmak gerekli.
İftar sonrası yeme krizine karşı ne yapılabilir?
Kişi yeme krizine girerse, hemen bir bardak su içmeli. Hızlı yenen yemek var olan mide hastalığının artmasına, yoksa da başlamasına yol açar. İftar yemeğini yavaş yemek de doymayı sağlar.
bunu eski dıyetısyenım vermıstı.
